Biersoorten: ondergistend, bovengistend en spontaan gistend

Biersoorten: ondergistend, bovengistend en spontaan gistend

Bieren kunnen op verschillende manieren van elkaar worden onderscheiden, bijvoorbeeld op basis van de vergistingsmethode, kleur, smaak en alcoholpercentage. Bierkenners kiezen meestal voor de manieren van vergisting om bieren met elkaar te vergelijken. Er bestaan drie vergistingsmethodes, te weten ondergistend, bovengistend en spontaan gistend. Daarnaast bestaat er nog alcoholvrij/alocoholarm bier, dat aan een opmars bezig is. Er zijn vooral veel bovengistende bieren, maar ondergistend bier wordt wereldwijd het meest gedronken, met name pils. Lager is een verzamelnaam voor ondergistende bieren, lager is afgeleid van het Duitse woord ‘lagern’, de vertaling van opslaan of bewaren. Het meest gedronken ondergistende bier is pils. Handig om te weten dat pils altijd lager is, maar lager niet automatisch pils. Alles wat geen pils bier is, wordt in Nederland en Belgie speciaalbier genoemd. Speciaalbier is in bijna alle gevallen bovengistend.

Een overzicht van alle biersoorten vindt u hieronder met een overzicht van de verschillen tussen ondegistend bier (lage gisting) en bovengistend bier (hoge gisting).

Ondergistend bier / lage gisting:
– Ondergistende bieren gisten bij lagere temperaturen, tussen 4 en 12 graden
– Tijdens de vergisting zakt gist naar de bodem
– Door de lagere temperatuur duurt ondergisting langer dan bovengisting
– Ondergistend bier is minder vatbaar voor bacteriën en dus minder risicovol, dit is een van de redenen dat grote bierbrouwerijen massaal kiezen voor ondergistende bieren.
– De gebruikte gistsoort/giststam is Saccharomyces pastorianus
– Bij lagere temperaturen zorgt gist voor minder esters (fruitige smaken), resulterend in minder smaak en aroma
– Ondergistende bieren moeten langer worden gelagerd dan bovengistende bieren.

* Ondergistende bieren werden pas echt populair halverwege de 19e eeuw, dankzij de uitvinding van de koelmachine. Tot die tijd kon het alleen worden gebrouwen in landen die te maken hadden met strenge winters.

Bovengistend bier / hoge gisting
– Bovengistende bieren gisten bij hogere temperaturen, tussen 15 en 25 graden
– Tijdens de vergisting stijgt gist naar de bovenkant en blijft op het wort drijven
– Door de hogere temperatuur duurt bovengisting korter dan ondergisting
– Bovengistend bier is vatbaarder voor bacteriën en dus risicovoller, daarnaast is de kans groter dat het eindresultaat varieert in smaak en kwaliteit.
– De gebruikte gistsoort/giststam is Saccharomyces cerevisiae
– Bij hogere temperaturen zorgt gist voor meer esters (fruitige smaken), resulterend in meer smaak en aroma
– Bovengistende bieren hoeven niet zo lang te worden gelagerd als ondergistende bieren.

Ondergistende bieren

  • Pils, afkomstig uit Tsjechië
  • Helles, gefilterd lager bier (vollere smaak en minder bitter dan pils)
  • Kellerbier/Zwickl, ongefilterd lager bier
  • Märzen/Oktoberfest, amberkleurig bier populair in Zuid-Duitsland en Oostenrijk. Oktoberfest bier is overigens lichter van kleur, ter bevordering van de verkoop.
  • Bokbier, afkomstig uit Duitsland
    – Lentebock/Meibock (licht en fruitig), Herfstbock (donker en zoet), Doppelbock en Eisbock.
  • Oud bruin (bijv. Brand Oud Bruin, Heineken Oud Bruin bestaat niet meer sinds 2019)
  • Dortmunder
  • Tequila bier (bijv. Desperados)

* Münchner bier is geen biersoort, maar gebonden aan de geografische oorsprong.
* Corona bier, officieel Corona Extra, is een pale lager / pils. Dit geldt ook voor Sol, net als Corona een zomers biertje afkomstig uit Mexico.

Bovengistende bieren

  • Ale bier, afkomstig uit het Verenigd Koninkrijk en Ierland
    – Blond Ale / Belgian Ale (bijv. Duvel, La Chouffe),  Pale Ale (bitter bier met extra hop, niet te verwarren met pils), Classic Pale Ale, IPA Indian Pale Ale, APA American Pale Ale, Amber Ale / Spéciale Belge (bijv. Palm), Irish Red Ale (bijv. Kilkenny), Brown Ale / bruin bier (bijv. Newcastle Brown Ale), Strong Ale, English Old Ale, Scottish Ale (bijv. Mc Chouffe), Cream Ale, Mild Ale en Old Ale.
  • Witbier (bijv. Hoegaarden Wit, Wieckse Witte)
    – Berliner Weisse, afkomstig uit Berlijn
  • Weizen / Tarwebier
    – Hefeweizen, Dunkelweizen, Kristallweizen (bijv. Grolsch Zomerbok), Weizenbock en American Wheat Ale (Amerikaanse versie van Hefeweizen).
  • Abdijbier/ Kloosterbier
  • Trappistenbier
  • Saison / seizoensbier (bijv. Saison Dupont)
  • Dubbel bier (bijv. Grimbergen Dubbel))
  • Tripel bier (bijv. Westmalle Tripel, de moeder aller Tripels)
  • Quadrupel bier / Gerstewijn / Barley wine
    – Belgische gist variant (bijv. La Trappe Quadrupel), American style barley wine, English style barley wine (minder hoppig en minder bitter dan Amerikaanse variant)
  • Porter bier, afkomstig uit Londen
  • Stout bier
    – Russian Imperial Stout / RIS, Bitter stout / Dry stout (bijv. Guiness)
  • Overig: Altbier (Düsseldorf), Kölsch (Keulen)

* Ale is ““any beer other than lager, stout, or porter”

Spontaan gistende bieren

– Geuze
– Lambiek
– Kriek

Alcoholvrij, alcoholarm, laag alcoholisch

– Alcoholvrij, maximaal 0,1% alcohol
– Alcoholarm, van 0,1% tot 1,2% alcohol
– Laagalcoholisch, van 2,0% tot 4,0% alcohol

Het is ook mogelijk om biersoorten te onderscheiden op kleur, alcoholpercentage en smaak.

Hieronder bieren gesorteerd op kleur, van licht naar donker:

Pale lager
Highly carbonated, with mild flavour and crisp finish

Blonde ale
Mild malt flavour with low to medium hop bitterness

Hefeweizen
A cloudy appearance and a prominent yeast flavour

Pale ale
Spicy, earthy or aromatic flavours

IPA
A pronounced hop profile from start to finish

Amber ale
Malty with balanced hop bitterness

Irish red ale
Malt accented with caramel sweetness

Brown ale
Dark malt flavours of caramel and toffee

Porter
Notes of chocolate with mild roast in the finish

Stout
Coffee, chocolate, molasses and heavily roasted flavours


Tags


Reactie plaatsen

Reacties worden eerst gekeurd voordat ze zichtbaar zijn en uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

{"email":"E-mailadres niet geldig","url":"Website is niet geldig","required":"Verplicht veld ontbreekt"}

Dit is misschien ook wat voor u?

Het brouwproces van bier

Biersoorten: ondergistend, bovengistend en spontaan gistend

>